Προσωπική ελευθερία και «πολιτικές ταμπέλες»

Κωνσταντίνος Βουλγαρίδης, Εφέτης, μέλος του ΔΣ της ΕνΔΕ

                                                                                    Αθήνα, 21-9-2020

Τις τελευταίες ημέρες επιχειρήθηκε από μέρος του Τύπου να αποδοθούν χαρακτηρισμοί σε συναδέλφους Δικαστικούς Λειτουργούς, που ασχολούνται ενεργά με τα κοινά της Ενώσεως, με απώτερο, ενδεχομένως, στόχο την αποδόμηση του στοιχείου της πολιτικής ουδετερότητας, που πρέπει να χαρακτηρίζει έναν δικαστικό λειτουργό. Το ζήτημα ετέθη κατά την προχθεσινή συνεδρίαση του ΔΣ της Ένωσης για τη συγκρότηση του σε Σώμα από τον Πρόεδρο Πρωτοδικών κ. Δημήτριο Φούκα με το με αριθμ. πρωτ. 191/19-9-2020 έγγραφο του προκειμένου να εκδοθεί σχετική ανακοίνωση προς στήριξη συναδέλφων, πλην, όμως, δεν εισήχθη προς συζήτηση με το σκεπτικό ότι η προχθεσινή ημερήσια διάταξη περιελάμβανε μόνο τη συγκρότηση του ΔΣ.

Με αφορμή, όμως, το ανωτέρω ζήτημα θα ήθελα να επισημάνω γενικότερα τα ακόλουθα:

Στη χώρα μας, στο πεδίο των πολιτικών αντιπαραθέσεων έχουν βρεθεί κατά καιρούς ζητήματα με εθνικό ή ιστορικό περιεχόμενο, ζητήματα της παιδείας, της οικονομίας, της Δικαιοσύνης, ζητήματα ακόμη και με πολιτιστικό ή κοινωνικό χαρακτήρα, οι αιτίες της οικονομικής κρίσης, νομικά θέματα κλπ., ήτοι ζητήματα γύρω από τα οποία κινείται το καθημερινό ενδιαφέρον των πολιτών, που συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή της χώρας και έχουν δικαίωμα στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας τους ειδικότερη έκφανση της οποίας αποτελεί η ελεύθερη διατύπωση γνώμης. Όταν, επομένως, ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων, εντός του οποίου υλοποιείται καθημερινά το δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και η ελευθερία της γνώμης, έχει καταστεί αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, η μοναδική επιλογή (!), που θα διασφάλιζε έναν δικαστικό λειτουργό από το ενδεχόμενο να αμφισβητηθεί διαχρονικά η πολιτική του ουδετερότητα θα ήταν να μένει χωρίς άποψη, μακριά από τη δικαιοπολιτική κριτική των γεγονότων, να αποφεύγει να κρίνει ιστορικά γεγονότα, να αποφεύγει να αγγίζει θέματα, όπως προσφάτως τη διεθνή δικαιϊκή διάσταση της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, τη θρησκευτική ελευθερία, τα ζητήματα της παιδείας κλπ.(!). Το πεδίο, όμως, της προσωπικής ελευθερίας και της ελευθερίας της γνώμης καθορίζεται από το Σύνταγμα και όχι από την εκάστοτε πολιτική ατζέντα.

Είναι προφανές ότι τέτοιου είδους παραδοχές στο πλαίσιο των οποίων η διατύπωση γνώμης χρησιμοποιείται από τρίτους για την «πολιτική κατάταξη» των πολιτών, έχουν εσφαλμένη αφετηρία οδηγούν σε επικίνδυνες ατραπούς το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, θίγουν τον πυρήνα της προσωπικής ελευθερίας, σε τελική ανάλυση την ίδια την ελευθερία του ατόμου και στην προκείμενη περίπτωση συρρικνώνουν την ελεύθερη δράση των δικαστικών ενώσεων και των εκλεγμένων εκπροσώπων τους, που το ίδιο το Σύνταγμα κατοχυρώνει.

Το Σύνταγμα στη διάταξη του άρθρου 29 κατοχυρώνει το δικαίωμα των Ελλήνων πολιτών να ιδρύουν και να συμμετέχουν ελεύθερα σε πολιτικά κόμματα και στην παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου περιλαμβάνει μία και μοναδική απαγόρευση για τους δικαστικούς λειτουργούς: Αυτή της οποιασδήποτε μορφής εκδήλωσης υπέρ ή κατά πολιτικού κόμματος. Η απαγόρευση αυτή, όπως και κάθε συνταγματική απαγόρευση εντασσόμενη συστηματικά στην πιο πάνω διάταξη του άρθρου 29 έχει συγκεκριμένο στενό περιεχόμενο, συνιστάμενο στην στέρηση του αμέσως ανωτέρω δικαιώματος, ήτοι στη στέρηση του δικαιώματος στην πολιτική συσσωμάτωση και συμμετοχή και μάλιστα στη σφαίρα της δημόσιας δράσης. Αυτή είναι η μία και μοναδική συνταγματική απαγόρευση για τους δικαστικούς λειτουργούς.

Στο πλαίσιο όλων των ανωτέρω θα ήταν συνταγματικά αδιανόητο να αποδεχθούμε συρρίκνωση θεμελιωδών ατομικών δικαιωμάτων των δικαστών και μάλιστα, πολλές φορές, στο πλαίσιο μιας αθέμιτης οικειοποίησης εννοιών ή γεγονότων από τα πολιτικά κόμματα, μπροστά στο ενδεχόμενο να αμφισβητηθεί από τον οποιονδήποτε η ουδετερότητα αυτών (δικαστικών λειτουργών) με αφορμή τις ελεύθερες απόψεις, που εκφράζουν, κατά καιρούς.

Όσοι αντιλαμβάνονται διαφορετικά το εν λόγω ζήτημα και με ευκολία αποδίδουν χαρακτηρισμούς και «πολιτικές ταμπέλες» αγνοούν θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές εξαιτίας των οποίων οι χαρακτηρισμοί αυτοί καθίστανται ουσιαστικά άνευ αντικειμένου.

Κώστας Βουλγαρίδης, Εφέτης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων

Ευχαριστήρια επιστολή Κωνσταντίνου Βουλγαρίδη – Εφέτη, μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι,

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω όλους από καρδιάς για την ιδιαίτερα τιμητική σας ψήφο στις πρόσφατες αρχαιρεσίες της Ένωσης και για την διαχρονική εμπιστοσύνη, που δείχνετε στο πρόσωπο μου.

Οι εξελίξεις, κατά την προηγούμενη δικαστική χρονιά, στις τάξεις του Ενωτικού Προεδρείου οδήγησαν την Ένωση σε μία πρωτοφανή ρήξη. Μπροστά στην κατάσταση αυτή η στάση μας δεν θα μπορούσε να είναι στάση σιωπής, ανοχής ή απάθειας. Δεν είναι αυτός ο ρόλος του εκλεγμένου εκπροσώπου μιας Δικαστικής Ένωσης και η σιωπή δεν συνιστά απόδειξη ενωτικής βούλησης. Διατυπώσαμε, κατά συνείδηση, τις απόψεις μας σε κάθε ζήτημα, που ανέκυψε και διαφυλάξαμε αρχές και δημοκρατικές αξίες τηρώντας την αρχή της πλειοψηφίας.

Η πανδημία Covid-19 με εξαιρετικά δυσμενείς επιπτώσεις συνέπεσε μέσα και στην κρίσιμη περίοδο των εκλογών της Ενώσεως και οδήγησε στην αναβολή αυτών. Τηρήσαμε απαρέγκλιτα την αρχή της νομιμότητας, διαφυλάξαμε το αυτοδιοίκητο στο πλαίσιο του οποίου είχα την τιμή να αναλάβω την ευθύνη του Προέδρου της πρώτης προσωρινής διοικήσεως και οδηγήσαμε την Ένωση στην πρόσφατη, απόλυτα επιτυχημένη, εκλογική διαδικασία διασφαλίζοντας τη μαζική συμμετοχή σε αυτή 2.000 περίπου συναδέλφων.

Η Ομάδα μας δεν κατόρθωσε να επιτύχει απόλυτη πλειοψηφία εδρών στο Διοικητικό Συμβούλιο όπως ζητήσαμε πριν τις εκλογές. Διατήρησε, όμως, τις τρεις έδρες στο ΔΣ και οριακά δεν εξέλεξε και τέταρτο σύμβουλο. Η εμπειρία, όμως, από την πολυετή θητεία στην Ένωση, καταδεικνύει ότι το Δικαστικό Σώμα κρίνει και αποφασίζει με σύνεση και ότι η όποια μειοψηφία δεν απέχει πολύ από το να καταστεί στην επόμενη εκλογική διαδικασία απόλυτη πλειοψηφία.

Πριν τις εκλογές της 6^ης και 13^ης Σεπτεμβρίου η Ομάδα του Εφέτη κ. Χριστόφορου Σεβαστίδη ζήτησε καθαρή εντολή πλειοψηφίας γνωστοποιώντας, μάλιστα, ρητά ότι αποκλείει τις συνεργασίες. Το μήνυμα της κάλπης ήταν σαφές: Οι συνάδελφοι έδωσαν την καθαρή αυτή εντολή πλειοψηφίας στην Ομάδα του κ. Χριστόφορου Σεβαστίδη. Για εμάς είναι, πλέον, δεδομένο ότι η συγκεκριμένη Ομάδα, με βάση τις προεκλογικές της διακηρύξεις, τις αρχές της, αλλά και τη στάση της ως μειοψηφίας κατά το πρόσφατο παρελθόν, θα λειτουργήσει στο εξής ως μια κλειστή εντός του ΔΣ πλειοψηφούσα Ομάδα, που θα «ανοίγεται» σε όλο το 15μελές Διοικητικό Συμβούλιο μόνο στα δύσκολα και τούτο όχι στο πλαίσιο ενωτικής βούλησης αλλά στο πλαίσιο της τακτικής, που επιχειρεί να διευρύνει τις ευθύνες όταν οι εξελίξεις δεν είναι ενδεχομένως οι αναμενόμενες. Όμως, είναι προφανές ότι η εν λόγω Ομάδα, με βάση τις προεκλογικές της δεσμεύσεις, αναλαμβάνει, πλέον, πλήρως την πρωτοβουλία και την ευθύνη κάθε ζητήματος.

Σε κάθε, περίπτωση, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο του νέου Προεδρείου.

Η Ομάδα μας, με συνέπεια σε αξίες, θα έχει συνεχή παρουσία προσηλωμένη στις αρχές, που απορρέουν από το Σύνταγμα και τους Καταστατικούς Σκοπούς της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων και θα ήθελα να υπενθυμίσω στο σημείο αυτό ότι, κατά το παρελθόν, συμμετείχαμε πρωταγωνιστικά στην ανάκτηση και διατήρηση του Συνταγματικού Μισθολογίου, ενώ ουδέποτε ανοίξαμε οι ίδιοι ζητήματα για κεκτημένα του Δικαστικού Σώματος, τα οποία εξακολουθούν και παραμένουν κεκτημένα.

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων δεν αποτελεί μία απλή έκφραση του δικαιώματος του άρθρου 12 του Συντάγματος, αλλά συνιστά συνταγματικό θεσμό άμεσα προβλεπόμενο στο κεφάλαιο του Συντάγματος περί Δικαστικής Εξουσίας (άρθρο 89 παρ.5 Σ), που αντλεί τη νομιμοποίηση της από το Δικαστικό Σώμα μέσω εκλογικών διαδικασιών. Ο αυθεντικός συνταγματικός προσδιορισμός της είναι αυτός της Δικαστικής Ενώσεως και όχι αυτός του «σωματείου», που εσφαλμένα (ενδεχομένως και σκόπιμα υπό την έννοια της συντεχνίας) κατά καιρούς χρησιμοποιείται από διάφορους θεσμικούς φορείς ανεξαρτήτως εάν η λειτουργία της διέπεται, κατά συνταγματική παραπομπή (όπως νόμος ορίζει) από νομοθετικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα. Στο πλαίσιο αυτό η έκφραση γνώμης της ΕνΔΕ επί ζητημάτων Δικαιοσύνης έχει ιδιαίτερη θεσμική σημασία και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Εφέτη κ. Μαργαρίτα Στενιώτη, καθώς και όλους τους συνυποψήφιους της Ομάδας μας για την άψογη συνεργασία μας καθ΄ όλη τη διάρκεια της περιόδου, που προηγήθηκε των εκλογών της Ενώσεως.

Για άλλη μία φορά σας ευχαριστώ όλους για τη διαχρονική εμπιστοσύνη που δείχνετε στο πρόσωπο μου με την τιμητική σας ψήφο!

Με εκτίμηση

Κωνσταντίνος Βουλγαρίδης – Εφέτης

Αθήνα, 16.9.2020

Επιστολή Παναγιώτη Λυμπερόπουλου, μετά τις εκλογές της ΕνΔΕ

Θέλω να συγχαρώ τα εκλεγέντα νέα μέλη του ΔΣ της ΕνΔΕ και να ευχηθώ καλή και παραγωγική θητεία.

Θέλω ακόμα να συγχαρώ τους συνεργάτες μου, Δ.Φούκα, Ελ.Κώνστα, Β.Πορτοκάλλη, Στ.Βεργώνη και Μ.Μπουτάκη, καθώς και τους υποψηφίους της ΕΕ, Α.Αληδρομιτη, Ε.Βιτσεντζακη, Χ.Θωμα, Θ.Κυριακιδη, Σπ.Παπαζαχαρή, Ε.Ποντικακη και Ε.Χαλκου για την τίμια και αξιοπρεπή προσπάθεια τους. Η προσωπικότητα, το ειδικό βάρος και η αξία τους υπήρχαν πριν το αποτέλεσμα και θα εξακολουθούν να υπάρχουν μετά από αυτό. Προσωπικά, θέλω να τους ευχαριστήσω για την συμβολή τους στο να αναδείξουν το πρόσωπο, που πρέπει να έχει ο Δικαστικός και Εισαγγελικός Λειτουργός στο παρόν και το μέλλον σε κάθε επίπεδο δράσης. Θέλω να τους ευχαριστήσω, ακόμα, για την επιμονή τους σε αρχές και την πίστη τους σε θεσμούς σε εποχές δύσκολες για το Δικαστικό Σώμα. Ευχαριστώ, ακόμα όλους τους συναδέλφους που μας τίμησαν με την ψήφο τους και μας εμπιστεύτηκαν για το σχέδιο μας για το αύριο της Ελληνικής Δικαιοσύνης .

Το αποτέλεσμα δεν δικαίωσε την πρόταση μας. Η προσωπική μου ευθύνη είναι δεδομένη, όπως και η κριτική και η αυτοκριτική που θα πρέπει να ακολουθήσει. Το κύριο μέλημα μας θα πρέπει να είναι η στήριξη των αξιών του Δικαστικού Σώματος στις προκλήσεις, που έρχονται.

Σε αυτή την κατεύθυνση  θα πρέπει με επιμονή να κοιτάξουμε.

Εύχομαι σοφία και αυτοσυγκράτηση.

Π.Λυμπερόπουλος

Αποθήκευση αρχείου (PDF, Unknown)